Mở tài khoản chứng khoán không dùng có sao không?

Sau khi mở tài khoản chứng khoán nhưng chưa giao dịch, nhiều nhà đầu tư băn khoăn mở tài khoản chứng khoán không dùng có sao không và có phát sinh chi phí hay không. Thực tế, tài khoản không có tiền hoặc chứng khoán thường không bị phạt và không mất phí duy trì. Tuy nhiên, với tài khoản còn số dư hoặc đang nắm giữ tài sản, nhà đầu tư cần lưu ý một số chi phí liên quan. Bài viết dưới đây sẽ giúp giải đáp chi tiết và hướng dẫn cách xử lý phù hợp.

Mục lục bài viết

1. Giải đáp: Mở tài khoản chứng khoán không dùng có sao không?

Việc mở tài khoản chứng khoán nhưng không phát sinh giao dịch sẽ không bị phạt và không ảnh hưởng đến quyền sở hữu tài khoản. Theo đúng các quy định về mở tài khoản chứng khoán hiện hành, nhà đầu tư không phải trả bất kỳ khoản phí mở tài khoản hay phí duy trì định kỳ nào nếu chỉ đăng ký mà chưa nạp tiền và chưa phát sinh giao dịch. Nhà đầu tư cũng không phải trả phí mở tài khoản hoặc phí duy trì nếu chỉ đăng ký tài khoản mà chưa nạp tiền và chưa sở hữu chứng khoán.

Trường hợp tài khoản có số dư tiền hoặc đang nắm giữ chứng khoán, dù không phát sinh giao dịch vẫn có thể phát sinh một số chi phí liên quan, như phí lưu ký chứng khoán hoặc phí khi sử dụng một số dịch vụ theo quy định của công ty chứng khoán.

Trường hợp 1: Tài khoản không có tiền và không sở hữu chứng khoán

Khi nhà đầu tư chỉ mở tài khoản nhưng chưa nạp tiền, chưa mua hoặc nắm giữ bất kỳ loại chứng khoán nào:

Không phát sinh phí mở tài khoản: Việc đăng ký tài khoản chứng khoán thường được miễn phí.
Không có phí lưu ký: Phí lưu ký chỉ áp dụng khi tài khoản đang sở hữu chứng khoán.
Không bị khóa hoặc xóa tài khoản: Việc không sử dụng trong thời gian dài không đồng nghĩa tài khoản bị đóng hoặc phát sinh nghĩa vụ tài chính.
Không ảnh hưởng đến pháp lý: Tài khoản không giao dịch không bị xem là vi phạm quy định và không tạo ra khoản nợ.

Kết luận: Tài khoản để trống hoàn toàn không phát sinh chi phí hay rủi ro tài chính cho nhà đầu tư.

Trường hợp 2: Tài khoản có tiền hoặc đang sở hữu chứng khoán

Nếu tài khoản vẫn có số dư tiền mặt hoặc đang nắm giữ cổ phiếu dù không phát sinh giao dịch, nhà đầu tư cần lưu ý một số khoản chi phí có thể phát sinh:

1) Phí lưu ký chứng khoán: Đây là khoản phí áp dụng khi nhà đầu tư sở hữu chứng khoán được lưu ký tại VSDC. Công ty chứng khoán sẽ thu hộ và chuyển khoản phí này cho VSDC theo định kỳ hàng tháng.

Mức phí tham khảo:

Cổ phiếu niêm yết, chứng chỉ quỹ niêm yết, chứng quyền có bảo đảm: 0,27 đồng/cổ phiếu/tháng.
Trái phiếu niêm yết: 0,18 đồng/trái phiếu/tháng.
Cổ phiếu công ty đại chúng chưa niêm yết, chưa đăng ký giao dịch: Miễn phí.

Lưu ý: Mức phí lưu ký thường không lớn, nhưng nếu nhà đầu tư nắm giữ số lượng lớn chứng khoán trong thời gian dài, khoản phí này có thể tích lũy thành chi phí duy trì đáng kể.

2) Số dư tiền mặt trong tài khoản: Tiền mặt trong tài khoản chứng khoán thông thường không bị tính phí quản lý. Tuy nhiên, khoản tiền nhàn rỗi có thể không được hưởng lãi suất như khi gửi tại ngân hàng, dẫn đến mất chi phí cơ hội cho nhà đầu tư.

3) Phí phát sinh khi thực hiện một số yêu cầu: Một số dịch vụ như rút hoặc chuyển khoản chứng khoán có thể phát sinh phí theo biểu phí của công ty chứng khoán, ví dụ:

Rút chứng khoán: khoảng 100.000 đồng/hồ sơ.
Chuyển khoản chứng khoán: khoảng 0,3 – 0,5 đồng/cổ phiếu, tối thiểu 50.000 đồng/lần.

*Tài khoản còn tiền hoặc chứng khoán có thể phát sinh phí lưu ký, phí dịch vụ và chi phí cơ hội dù không giao dịch*

2. Có nên đóng/xóa tài khoản chứng khoán khi không sử dụng?

Về mặt pháp lý và chi phí, nhà đầu tư không bắt buộc phải đóng tài khoản chứng khoán khi không còn nhu cầu sử dụng. Việc giữ hay đóng tài khoản phụ thuộc vào kế hoạch đầu tư trong tương lai.

2.1. Trường hợp nên giữ tài khoản

Nhà đầu tư có thể giữ tài khoản nếu:

Tạm thời chưa đầu tư: Việc duy trì tài khoản giúp nhà đầu tư dễ dàng quay lại giao dịch khi có nhu cầu mà không cần thực hiện lại thủ tục đăng ký.
Công ty chứng khoán không thu phí duy trì: Nhiều công ty chứng khoán hiện không tính phí đối với tài khoản không có tiền mặt hoặc chứng khoán, nên việc giữ tài khoản không phát sinh chi phí đáng kể.

Vấn đề bảo mật thông tin: Nếu giữ tài khoản không dùng, bạn bắt buộc phải cập nhật số điện thoại và email mới nhất với công ty chứng khoán. Nếu để quá lâu (2-3 năm) và số điện thoại cũ bị hủy, khi bạn cần lấy lại mật khẩu hoặc đăng nhập lại, thủ tục xác minh sẽ rất phức tạp, thậm chí phải ra tận phòng giao dịch để làm lại hồ sơ.

Bạn hoàn toàn có thể chủ động mở tài khoản giao dịch chứng khoán online tại VFS để sẵn sàng theo dõi bảng giá và đón đầu các cơ hội thị trường hoàn toàn miễn phí.

2.2. Trường hợp nên đóng tài khoản

Nhà đầu tư nên cân nhắc đóng tài khoản khi:

Không còn nhu cầu đầu tư: Giúp quản lý các tài khoản tài chính cá nhân hiệu quả hơn.
Tài khoản còn tiền hoặc tài sản nhưng không có kế hoạch sử dụng: Nên tất toán và rút tài sản về để hạn chế nguy cơ phát sinh phí liên quan hoặc bỏ quên tài khoản trong thời gian dài.
Muốn tăng cường bảo mật thông tin: Đóng tài khoản giúp hạn chế nguy cơ quên thông tin đăng nhập hoặc lộ dữ liệu cá nhân.
Chuyển sang công ty chứng khoán khác: Khi muốn chuyển đổi đơn vị giao dịch hoặc quản lý danh mục tại công ty mới.

Nếu chưa có nhu cầu sử dụng trong thời gian ngắn, nhà đầu tư có thể giữ tài khoản với điều kiện đã xử lý hết tiền mặt, chứng khoán và các nghĩa vụ tài chính liên quan. Nếu không còn nhu cầu đầu tư hoặc muốn chuyển sang công ty khác, nên thực hiện thủ tục đóng tài khoản.

Lưu ý quan trọng về hệ lụy khi đóng: Nếu bạn đóng hẳn tài khoản, sau này muốn mở lại tại cùng công ty đó, rất có thể bạn sẽ phải chờ từ 1 đến 3 tháng (tùy quy định nội bộ) để hệ thống đối soát và xóa dữ liệu cũ. Vì vậy, nếu bạn chỉ tạm nghỉ giao dịch vài tháng hoặc 1 năm, chiến lược an toàn và tiết kiệm nhất là: rút hết tiền, bán hết cổ phiếu, nhưng giữ nguyên tài khoản (để trống). Khi có nhu cầu, bạn chỉ cần nạp tiền là giao dịch lại được ngay.

Lưu ý trước khi giữ hoặc đóng tài khoản:

Tiền mặt: Nên rút hết tiền về tài khoản ngân hàng nếu giữ tài khoản; khi đóng tài khoản cần đưa số dư về 0 đồng.
Chứng khoán: Cần bán hết hoặc chuyển toàn bộ chứng khoán sang tài khoản khác để tránh phát sinh phí lưu ký.
Khoản vay: Phải tất toán toàn bộ dư nợ, lãi vay và nghĩa vụ tài chính liên quan trước khi đóng tài khoản.

*Việc giữ hay đóng tài khoản chứng khoán nên dựa trên nhu cầu đầu tư, tình trạng tài sản và kế hoạch sử dụng trong tương lai*

3. Hướng dẫn cách xóa/đóng tài khoản chứng khoán nhanh nhất

Hiện nay, một số công ty chứng khoán đã bắt đầu hỗ trợ yêu cầu đóng/khóa tài khoản trực tuyến ngay trên ứng dụng giao dịch. Tuy nhiên, thủ tục xác nhận cuối cùng vẫn có thể yêu cầu xác thực danh tính qua eKYC hoặc OTP. Nếu công ty chứng khoán mà bạn đăng ký chưa hỗ trợ tính năng này, hãy thực hiện theo 2 cách phổ biến dưới đây:

Bước 1: Đảm bảo điều kiện trước khi đóng tài khoản

Trước khi yêu cầu tất toán, tài khoản cần đáp ứng các điều kiện:

Số dư tiền mặt bằng 0: Rút toàn bộ tiền trong tài khoản về tài khoản ngân hàng liên kết.
Không còn chứng khoán: Bán hết cổ phiếu đang nắm giữ hoặc thực hiện xử lý cổ phiếu lẻ theo hướng dẫn của công ty chứng khoán.
Hoàn tất nghĩa vụ tài chính: Thanh toán các khoản vay ký quỹ (Margin), phí giao dịch, phí lưu ký hoặc các khoản còn tồn đọng.

Bước 2: Lựa chọn phương thức đóng tài khoản

Cách 1: Đóng tài khoản từ xa qua bưu điện/email

Phù hợp với nhà đầu tư không thuận tiện đến trực tiếp công ty chứng khoán:

Liên hệ công ty chứng khoán để kiểm tra điều kiện đóng tài khoản và nhận mẫu đơn tất toán.
Điền thông tin, ký xác nhận và thực hiện chứng thực chữ ký theo yêu cầu.
Gửi hồ sơ kèm giấy tờ tùy thân đến công ty chứng khoán.
Công ty chứng khoán tiếp nhận và xử lý yêu cầu đóng tài khoản theo quy định.

Cách 2: Đóng tài khoản trực tiếp tại phòng giao dịch

Nhà đầu tư có thể đến chi nhánh/phòng giao dịch của công ty chứng khoán và thực hiện:

Mang theo giấy tờ tùy thân bản gốc.
Yêu cầu hỗ trợ thủ tục đóng tài khoản.
Ký xác nhận theo hướng dẫn của nhân viên.

Phương thức trực tiếp thường giúp hoàn tất thủ tục nhanh hơn nếu nhà đầu tư có thể đến văn phòng công ty chứng khoán.

Như vậy, mở tài khoản chứng khoán không dùng có sao không còn phụ thuộc vào tình trạng tài khoản. Nếu tài khoản không có tiền, không sở hữu chứng khoán và không phát sinh nghĩa vụ tài chính, nhà đầu tư có thể yên tâm giữ lại để sử dụng khi cần. Trường hợp không còn nhu cầu đầu tư, việc tất toán và đóng tài khoản đúng cách sẽ giúp quản lý tài sản hiệu quả hơn.

Nếu cần một công ty chứng khoán uy tín để đồng hành trong quá trình đầu tư, Chứng khoán Nhất Việt (VFS) cung cấp nền tảng giao dịch thuận tiện, thông tin thị trường cập nhật và các báo cáo phân tích chuyên sâu. Nhà đầu tư có thể liên hệ VFS qua Hotline (+84 28) 6255 6586 (TP.HCM) hoặc (+84 24) 3928 8222 (Hà Nội) để được hỗ trợ và tư vấn giải pháp phù hợp với mục tiêu đầu tư.